Δευτέρα, 12 Δεκεμβρίου 2011

Ήθη και έθιμα στο χωριό

Πολλά από τα ήθη και έθιμα του χωριού μας, έχουνε αλλάξει με την πάροδο του χρόνου. Είναι πιλιότερες οι διαφορές που υπάρχουνε παρά οι ομοιότητες, άλλοτε και τώρα. Η κάθε εποχή έχει τσι δικές της χάρες και πολλοί από τσου γεροντότερους θεωρούν και δίκαια ότι τα ήθη και έθιμα εκφυλίστηκαν στο όνομα τση ανάπτυξης και τση προόδου. Είναι αλήθεια, ότι οι συνήθειες μεταβάλλονται σήμερα με γρήγορους ρυθμούς και ένας από τσου λόγους  που λαμβάνονται υπόψη, είναι η ευκολία και το κέρδος χρόνου. Θα προσπαθήσουμε να καταγράψουμε πολλές από τσι συνήθειες εκείνες του παλιού καιρού, για να θυμούνται οι παλαιοί και να μαθαίνουν οι νεότεροι. Όσες από αυτές θυμηθούμε δηλαδή…

Γεννατσούρια στο χωριό
Τα παλαιά χρόνια, όλες οι γυναίκες εγεννούσανε στο χωριό. Πολλές φορές μάλιστα, εγεννούσανε και στα χωράφια. Οι κλινικές τση χώρας ήτανε ακριβές, κι’ ύστερα εθεωρούντανε φυσικό να γεννήσει η κάθε γυναίκα στο σπίτι της. Στο χωριό, υπήρχανε δύο μαμές. Η Όλγα του Κουτσαντώνη και η Μαρία η Κόκολα.
Οι δύο μαμές, δεν είχανε καλές σχέσεις μεταξύ τους. Η μία εκατηγόρουνε την άλληνε. Τα παιδιά, όταν ήτανε μιτσά, τα φασκιώνανε με τσι φασκιές και μοναχά το κεφάλι τους εφαινόντουνε. Να μη φανεί παράξενο, αλλά όλα τα παιδιά εκείνης τση εποχής, παρά το γεγονός ότι επροβατούσανε ξυπόλυτα και δεν ετρώγανε και καλά, ήταν όλα άριστα στην υγεία τους.


Ο Γάμος στο  χωριό
Και τσου μπαιδιώνες
Ο γάμος στο χωριό, ήτανε πάντα ένα μεγάλο κοινωνικό γεγονός. Στα πρώτα πενήντα χρόνια του αιώνα που επισκοπούμε, η φτώχεια στο χωριό εβρισκότανε σε όλα σχεδόν τα σπίτια. Δεν υπήρχε ηλεκτρισμός, με όλα όσα απορρέουν απ’ αυτό (τηλεόραση κ.λπ.). Οι διασκεδάσες ήταν λίγες και η μόνη χαρά ήτανε ένα ταξίδι στη χώρα, έστω και για γιατρό. Ο γάμος λοιπόν στο χωριό, ήτανε μία ευκαιρία να ξεδώκουνε όλοι.
Στις αρχές του περασμένου αιώνα, επαίζανε όργανα τσου γάμους, ο Γιώργης ο Τσαγκάρης, ο Μίκιος ο Καραβάνας, ο Γιώργης ο Καπαλούπης και ο πατέρας του Γιάννη του Γαλάνη. Από το 1950 και μετά, τα όργανα για τσου γάμους ήτανε κυρίως ο Νικόλας ο Τσαγκάρης και ο Γιάννης ο Γαλάνης.
Από το γάμο τση Αθηνάς του Κυρίτση
Λίγες μέρες μπριχού γένει ο γάμος, εκουβαλούσανε τα σκουτιά τση νύφης στο σπίτι που θα μένανε (όπως η διπλανή φωτογραφία του 2013). Την ημέρα του γάμου, επηγαίνανε πρώτα μαζί με τσου συμπεθέρους και επαίρνανε τον κουμπάρο από το σπίτι του.Μετά επηγαίνανε και επαίρνανε τον γαμπρό. Μετά όλοι μαζί επαίρνανε τη νύφη από το σπίτι της και επηγαίνανε στην εκκλησιά. Μέσα στην στην εκκλησιά, την ώρα του Ησαία χόρευε, απελούσανε κουφέτα, αμύγδαλα και καρύδια, ένα κακό έθιμο που καλά έκαμε και εσταμάτησε. Μετά την τέλεση του μυστηρίου, όλοι οι συμπεθέροι, αφού εκάνανε πρώτα δύο γκύρες χορό, επηγαίνανε για φαγητό. Στο δρόμο, το βιολί του Τσαγκάρη έπαιζε κι’ έλεγε:“Βίνου νου βίνου νου βινου νου βο, βίνου νου βίνου νου βινου νου βο”, που μεταφράζεται:πάμε να φάμετε, πάμε να φάμετε”, ενώ η κιθάρα του Γαλάνη έλεγε: ντούκου ντου, ντούκου ντου, που μεταφράζεται: “στου κουτού, στου κουτού...”. 
Μαζί με τσου καλεσμένους, ακλουθούσανε και όλοι οι μούτσοι, και επέρνανε από λίγο κριάς ή μπακαλάρο. Ο Κάργας και ο Βέδερης, που ήτανε οι μαγείροι τση εποχής, είχανε ετοιμάσει με επιμέλεια -όπως πάντα- τα φαγητά για το γάμο. Το πρώτο πιάτο ήτανε πάντα σούπα, ρύζι αυγολέμονο και υπήρχε πάντα πέρσεμα. Ακλουθούσανε σαλάτες και ψητά και κούπες κουτουρού. Επίνανε μοναχά κρασί, ποτέ μπίρα. Μετά το φαΐ, όλοι επηγαίνανε στην πλατεία για χορό. Ήτανε χορόμερα και συμμετείχε όλο το χωριό.
Παλαιότερα, ο γάμος διαρκούσε δύο μέρες. Την πρώτη μέρα, ήταν καλεσμένοι όλοι οι συμπεθέροι, ενώ τη δεύτερη, μόνο οι στενοί συγγενείς.
Τώρα, κλειούνε κέντρο για φαγητό και νοικιάζουνε πούλμαν για να μεταφέρουνε τσου καλεσμένους.
Αυτά συνέβαιναν μόνο όταν ο γαμπρός και η νύφη ήτανε από το ίδιο χωριό. Αν ένας από τσου δύο ήτανε ξενοχωρίτης,το πρωτόκολλο άλλαζε.
- Άν η νύφη ήτανε ξενοχωρίτσα, ο γάμος εγενόντανε στο χωριό της. Την προηγούμενη Κυριακή, εκουβαλούσανε τα σκουτιά και την προίκα τση νύφης στο χωριό μας. Η μετακίνηση των καλεσμένων, πολλές φορές εγενόντανε με φορτηγά αυτοκίνητα. Όλοι απάνω στο κασούνι. Τα  τελευταία χρόνια, βάνουνε πούλμαν, αλλά οι πιλιότεροι πάνε με τα ΙΧ τους και κορνάρουνε σ’ όλο το δρόμο.
- Αν ο γαμπρός ήτανε ξενοχωρίτης, ο γάμος εγενόντανε στο χωριό μας. Ερχόντανε οι καλεσμένοι του γαμπρού με πούλμαν και διάφορα άλλα μέσα και τηρούσαν τα ήθη και έθιμα του χωριού.
 
Τα βαφτίσια στο  χωριό
Τα βαφτίσια παλαιότερα εγενόντανε και στα σπίτια. Στο σπίτι είχανε ζεστό νερό, τα γραμματικούδια εκουβαλούσανε τη κολυμπήθρα στο σπίτι τση οικογένειας και ο παπάς έκανε το μυστήριο και με την παρουσία λίγων καλεσμένων μαρτύρων.
Σε όλες τσι άλλες περιπτώσεις, τα βαφτίσια εγενόντανε τσι εκκλησιές και κυρίως στην Άγια Αναστασιά (τη μεγάλη). Όταν ο νούνος έλεγε το όνομα, ο πατέρας του παιδιού εκαθόντανε όξω στη μάντρα, όπου ερχόντανε και του λέγανε το όνομα και αυτός τσου έδινε όβολα. Μετά ο νούνος και ο πατέρας, απελούσανε όβολα στη μάντρα τση εκκλησιάς και η μουτσαρία έπεφτε στη γης και ο ένας επάτουνε τον άλλονε. Με το συμπάθειο, επήγανε να μάσουνε όβολα και μεγάλες γυναίκες.
Τα γυναικεία ονόματα επλύθηναν στο χωριό, με τη διάβρωση των ηθών που μας κληρονομήσανε οι παλαιοί μας. Πολλά νέα ζευγάρια, όταν βαφτίζουνε τα παιδιά τους, αγνοούνε τσου γονέους τους και δίνουνε ονόματα ξενόφερτα από το εξωτερικό ή από την ελληνική μυθολογία, ή από την ιστορία, έτσι για να είναι πιο in, δηλαδή να είναι πιο ασυνήθιστα από το Σπύρος και το Μαρία. Με αυτό τον τρόπο τα νέα αυτά ζευγάρια, στερούνε τη χαρά τσου γονέωνες, τσι δύο μανάδες που τσου βυζάσανε και τσου δύο πατεράδες που τσου κουναρήσανε.

Ο τρύγος και η οινοποίηση
Πρώτα απ’ όλα, έπρεπε να καθαρισθούνε τ’ αγγιά για να δεχθούνε το νέο κρασί. Για να καθαρίσουνε τα βαρέλια και τα βουτσιά, εβάνανε μέσα στρογγυλά γουλιά που τα εφέρνανε από τη θάλασσα, εβάνανε και τρινάλ και ζεματιστό νερό και τα κουνούσανε μπρος πίσω απάνω σε δύο ξύλινες στάγκες. Κάθε τότσο, εσέρνανε τα βαρέλια από δω κι’ από κει, για να αλλάξει ο τόπος καθαρισμού. Σε μισή ώρα έκλειουνε ο κύκλος και εξεπλένανε το βαρέλι. Για να πλύνουνε το σκαφόνι, το γυρίζανε απίκουπα και επέρνανε ένα μεγάλο ξύλο που το λέγανε κάλυπο και που στη μία άκρη του, είχανε δέσει μία θρούμπα. Μ’ αυτό και με θερμό και τρινάλ, επλένανε όλο το σκαφόνι, για να είναι έτοιμο να υποδεχθεί τα νέα σταφύλια. Στην τρύπα του σκαφονιού, εβάνανε τη σφαλαγκονιά, που ήτανε ένα ματσάκι από θρουμπί, για να μην φεύγουνε οι αράτες. Όταν εβάνανε το μούστο στα βαρέλια, κάθε μέρα και μέχρι να ολοκληρωθεί η ζύμωση, τα απογιομίζανε με νερό. Σήμερα, τα σταφύλια του χωριού είναι λίγα από την ποικιλία κακοτρύγης, γιαυτό οι Λιαπαδίτες αγοράζουνε συμπλήρωμα σταφύλια, χωρίς να ξέρουνε τον τόπο προέλευσης και όλοι πιστεύουνε πως είναι από τη Λευκάδα. Τα ζίφουνε με μηχανικά μέσα και το κρασί που γένεται δεν είναι πάντα καλό. Λίγοι Λιαπαδίτες –μετρημένοι στα δάκτυλα των δύο χεριών- κάνουνε καλό κρασί. Τα τελευταία χρόνια, ο Θοδωρής του Πέπου, έκαμε σύγχρονο οινοποιείο τσι Πλάκες οινοποιώντας τα σταφύλια των χωριανώνες, αλλά εμφιαλώνοντας και δικό του κρασί.

Το οδικό δίκτυο στο χωριό
Παλιά, με την ίδρυση του χωριού, όπως αναφέρει και ο Βενετσιάνος Agostin Sagredo, εκπρόσωπος της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας στην Κέρκυρα, οι δρόμοι στο χωριό ήταν όλοι στενοί και ίσια που εχωρούσανε να ανταμωθούνε δύο γαϊδάροι φορτωμένοι σανό. Οι πιο πλατιοί δρόμοι, ήταν ο κεντρικός δρόμος που ανηβαίνει από τη μηχανή μέχρι την πλατεία του χωριού και ο δρόμος στα Μπουριτσάτικα. Τα άλλα σοκάκια, ήτανε πολύ στενά, ίσια για να μπορούνε οι κάτοικοι να πάνε από την πλατεία στα σπίτια τους. Οι αγροτικοί δρόμοι ήτανε όλοι στενοί, με …κακά πατήματα, όπως στον Μπαλιόμυλο και στο Απανωλίβαδο, όπου εκολούσανε οι γαϊδάροι. Οι παλιές κοινοτικές Αρχές, εφροντίζανε στο μέτρο του εφικτού, και επισκεύαζαν τσου αγροτικούς δρόμους, ρίχνοντας αμμοχάλικο και επισκευάζοντας κάποια δύσκολα σημεία. Όπως γράφουμε και παραπάνω, τα αυτοκίνητα εφανήκανε στο χωριό στα μέσα τση δεκαετίας του ’50. Όμως, από το 1980 και μετά, όλοι οι κάτοικοι απόχτησαν σιγά σιγά αυτοκίνητα, πρώτα φορτηγάκια και μετά ΙΧ. Η αύξηση των αυτοκινήτων στο χωριό, κατέδειξε την ασυμβατότητα των δρόμων με τα αυτοκίνητα. Μετά το 2000, όλα τα στενοσόκακα του χωριού επενδυθήκανε με σινιώτικη πέτρα, ενώ άρχισε ένα ευρύ πρόγραμμα διαπλάτυνσης και διάνοιξης νέων αγροτικών δρόμων. Σήμερα σε όλο το βουνί υπάρχει οδική πρόσβαση, με ασφαλτοστρωμένους δρόμους, κάτι που εξυπηρετεί όλους τσου Λιαπαδίτες στην περισυλλογή του ελαιοκάρπου, αλλά και τα οχήματα της πυροσβεστικής και τση δασικής υπηρεσίας.
 
Η κηδεία στο χωριό
Η Οδήτρια, ...όλοι εκεί θα πάμετε
Στο χωριό μας, τσου απεθαμένους τσου θάβουνε στην Οδήτρια. Εκεί είναι το κοιμητήριο του χωριού. Με την αναγγελία του θανάτου, οι καμπάνες βαρούνε νεκρά. Έτσι το χωριό μαθαίνει πως κάποιος απέθανε. Σε λίγη ώρα το ξέρει όλο το χωριό και ακόμη και άλλα χωριά, αν το άτομο που απέθανε είχε γνωστούς ή συγγενείς και σ’ άλλα χωριά. Όσο γένονται τα τυπικά, άδεια ταφής και τα σχετικά, ανοίγεται ο λάκκος και έρχεται η ώρα τση κηδείας. Μερικές φορές έρχεται και άλλος παπάς από τσου Γαρδαλάδες, ή αν το άτομο που απέθανε ήτανε σπουδαίο πρόσωπο, ή οι συγγενείς του θέλουνε, φέρνουνε και αρχιερέα από τη χώρα. Μετά τη νεκρώσιμη ακολουθία, γένεται η ταφή του νεκρού. Ύστερα, γένεται ο αποχαιρετισμός, ο οποίος παλαιότερα εγενόντανε στο σπίτι του νεκρού. Μετά την κηδεία –αν ο νεκρός ήτανε μεγάλος- εμαζωνόντανε οι συγγενείς και οι φίλοι του νεκρού και ετρώγανε μπακαλάρο ή ψάρι, όπως απαιτεί το έθιμο, πίνοντας και καμπόσες κούπες κρασί, ανάλογα με την ηλικία του απεθαμένου.
Παλαιότερα τσι κάσες τσίκανε ο Γιώργης ο Καπαλούπης και ο Νικόλας ο Βιάρος. Τώρα, τσι παραγγέλνουνε στη χώρα μαζί με τα νεκρώσιμα χαρτιά που κολλάνε τσι κολώνες και τα στεφάνια που παραγγέλνουνε οι συγγενείς. Τώρα τελευταία, τα έθιμα αλλάξανε. Ο αποχαιρετισμός τώρα, γίνεται στην Οδήτρια, ενώ στα περισσότερα σπίτια, δεν κάνουνε μπακαλάρο.

Όταν το τυρί έπιενε πεδούλους
Το τυρί που εκάνανε στα σπίτια από τ’ αρνόπουλά τους, ήτανε ωραίο και με όλο του το βούτυρο. Οι γυναίκες του σπιτιού το φυλούσανε για να περάσουνε όλο το χρόνο και δεν εδίνανε καμιανού. Όμως, αγνοούσανε και κάποιους τρόπους για να το διατηρήσουνε σε καλή κατάσταση. Η έλλειψη ψύξης και η αποθήκευση σε μέρη με υγρασία, εδημιουργούσε κινδύνους. Ένας τρόπος αλλοίωσης του τυριού, ήτανε να πιάκει πεδούλους. Οι πεδούλοι ήτανε κάτι σκουλήκοι μιτσοί, που εδημιουργούντανε στο εσωτερικό μέρος του σφηναριού. Τσούβλεπε κάποιος μόλις έκοβγε το σφηνάρι. Για να απαλλαγεί από τσου πεδούλους η νοικοκυρά, άπλωνε το τυρί λίγο-λίγο στη μαστελόταβλα και τόβανε στον ήλιο. Με τη ζέστα, οι πεδούλοι εβγαίνανε όξω, αρχινούσανε τα σάλτα, και όπου φύγει φύγει. Ύστερα, η νοικοκυρά έβανε το τυρί -με τσου πεδούλους φευγάτους- σε βάζα και τα γιόμιζε με λάδι. Όταν ετρωγόντανε το τυρί, το λάδι αυτό τόριχνε στη μανέστρα και εμοσχοβόλουνε σα νάτανε με κριάς.


Για να παίξετε το Corfu Quiz πατήστε ΕΔΩ

© Δημήτρης Ρεπούλιος, Ιστορικός Ερευνητής, Λιαπάδες, Κέρκυρα, Ελλάδα.
·    

Παρασκευή, 25 Νοεμβρίου 2011

Τα επώνυμα του χωριού ( Ι )

Τα περισσότερα επώνυμα εμφανίζονται στο χωριό, πολλά χρόνια μετά την ίδρυσή του. Τα επώνυμα Αγάθος, Μάζης, Μποζίκης, Νίνος, Παγιάτης, Παπαδόπουλος, Ρεπούλιος και Χαλικιάς, είναι από τα αρχαιότερα στο χωριό, (Χαριλάου Κόλλα,“Χώρος και πληθυσμός της Κέρκυρας του 17ου αιώνα” σελίδα 104).  
Τον 17ο αιώνα -όπως αναφέρεται- υπήρχανε στο χωριό και τα επώνυμα που δεν υπάρχουν σήμερα, όπως: Αιγύπτιος, Αυλωνίτης, Γκίνης, Είπας, Ίπας, Κήπας, Κοκοβής, Κονταράτος, Κοσμάς, Λευτέρης, Μακροπόδης, Μαυροειδής, Μιχαλάς, Μουμούρης, Μπαγιόκος, Παγκράτης, Πρέπης, Σταυράτος, Τζανίνος και Σταυρόπουλος.
Τα άλλα επώνυμα στο χωριό, όπως, Γουλής, Κορακιανίτης, Λεπενιώτης, Μιχαήλ και Παγιάτης, ήρθαν πολύ αργότερα.
Οι Λιαπαδίτες που παντρευτήκανε και πήγανε σώγαμπροι σε άλλα μέρη, μεταφέρανε το επώνυμό τους, με αποτέλεσμα να έχει γιομίσει με το επώνυμο Αγάθος, όχι μόνο όλη η Κέρκυρα, αλλά να βρίσκεται και σε πολλά άλλα μέρη της Ελλάδας.
Το επώνυμο Αγάθος, είναι αυτό που έχει τους περισσότερους κλώνους και κυριαρχεί στο χωριό. Έτσι γεννήθηκε και η ανάγκη να δοθούν παρανόμια, οικογενειακά και προσωπικά (βλέπε σχετικό κεφάλαιο). Παρακάτω, επιχειρούμε να καταγράψουμε το κάθε επώνυμο με τους κλώνους του, με ορατό τον κίνδυνο λαθών ή παραλείψεων. 
Στο τέλος της παράθεσης των επωνύμων, καταγράφονται επώνυμα, τα οποία αναφέρονται σε συμβολαιογραφικές πράξεις του νοτάριου των Δουκάδων παπά Αρσένιου Αλεξάκη (1513-1516). Νεότερες πληροφορίες για τα επώνυμα του χωριού, περιέχονται στην ανάρτηση “Τα Επώνυμα του χωριού (ΙΙ)”. Πρόκειται για πληροφορίες που δείχνουν σε πανελλήνια κάλυψη τη διασπορά του κάθε λιαπαδίτικου επώνυμου. 

ΑΓΑΘΟΣ


ΑΝΤΖΕΛΗΣ
ΒΙΑΡΟΣ
ΓΙΩΓΑΚΗΣ
ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ
ΚΑΜΠΑΝΕΛΗΣ
ΜΑΚΕΛΑΡΗΣ
ΜΕΝΕΧΕΣ
ΜΟΛΟΧΙΤΗΣ
ΜΠΑΛΗΣ
ΜΠΙΡΛΗΣ
ΜΠΟΥΡΙΤΣΗΣ
ΝΙΟΒΕΣ
ΝΤΕΛΗΣ
ΠΑΠΟΥΛΑΣ
ΠΟΛΥΛΑΣ
ΡΟΥΜΑΝΗΣ
ΣΟΚΑΣ
ΣΟΛΤΑΔΟΣ
ΤΖΙΦΕΡΗΣ
ΤΣΕΝΤΟΥΡΗΣ
ΦΛΑΣΤΑΡΗΣ
Παρατηρήσεις:
Ο Φλιτρώνης και ο Φικόντος είναι Βιάρος. Καμπανέλης είναι ο Γκιβέτσης, ο Καπότσαρης, ο Κολητήρης, ο Κυρίτσης, ο Λεμόνης, ο Ταπάνας και ο Φώντης, Μπουρίτσης είναι ακόμα ο Αντάρτης, ο Κάψας, ο Κομπόης, ο Μάϊτσας, ο Πατάτας και ο Ρόκας. Γιωγάκης είναι ο Κόας, ο Μουργκάνας και ο Τσούτσας. Σολτάδος είναι ο Μαρκαντώνιος, ο Παπούλας, ο Τσακλής και ο Τσεντούρης. Μολοχίτης είναι ακόμα ο Αλιπούς, ο Γαρούνας, ο Μπαλής, ο Σκουφής, ο Φιτσιολής και ο Φουρνιές. Σόκας είναι ακόμα  ο Αναστάσας, ο Πουλακίδας και ο Τρίβουλας. Ρουμανής είναι ακόμα ο Γιαννιτσέλης και ο Τσογιός. Το παρανόνι Φλαστάρης είναι Κανακαδίτικο. Το παρανόμι Πολυλάς, προέρχεται από Αντζελής. 
  ΓΟΥΛΗΣ
ΓΙΟΥΡΓΑΣ
ΠΑΝΤΑΛΟΣ
ΠΕΠΟΣ

Παρατηρήσεις:
  Ο Μπιστιούς είναι Πανταλός 
  Ο Σταφύλιας ειναι Πέπος

ΚΟΡΑΚΙΑΝΙΤΗΣ

ΛΑΗΣ
ΣΑΝΤΗΣ

Παρατηρήσεις:
  Ο Κοπίδας και ο Παναγιός, είναι Λαής
  Ο Νεόφυτος, ο Κυνηγός και ο Φυτίλης, ειναι Σαντής 
  Υπάρχει Κορακιανίτης, που δεν είναι Λαής ούτε Παναγιός. Είναι τα παιδιά τση Μαρίας του Παύλου.
     ΛΕΠΕΝΙΩΤΗΣ
ΘΙΛΙΠΠΑΚΗΣ
ΛΕΠΕΝΙΩΤΗΣ ΝΙΚΟΣ
ΡΑΚΟΣ
ΣΠΑΘΗΣ
ΜΑΖΗΣ

ΓΚΟΓΚΟΣ
ΜΕΝΤΑΣ
ΜΙΤΖΙΒΗΝΗΣ
ΜΠΑΤΙΟΣ
ΜΠΕΝΙΑΜΗΣ
ΤΖΑΡΟΓΙΑΝΝΗΣ
Παρατηρήσεις: 
  Ο Τσολιάς είναι Μιτζιβίνης
  Ο Αράκλης ήτανε Μπάτιος
  Ο Νέτελος ήτανε Μέντας        

ΜΙΧΑΗΛ

ΔΕΚΑΡΑΣ
ΚΑΒΑΛΑΡΗΣ
ΝΤΟΡΗΣ
Παρατηρήσεις:
  Ο Σκατσαρώτας είναι Ντορής

ΜΠΟΖΙΚΗΣ

ΓΙΩΡΓΙΤΣΗΣ
ΔΑΣΚΑΛΟΣ
ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟΣ
ΚΟΥΣΚΟΥΡΗΣ
ΜΑΡΓΙΟΛΗΣ
ΜΑΤΣΟΥΚΑΣ
ΜΙΟΜΟΣ
ΜΠΙΓΚΙΑΣ
ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ
ΠΑΠΑΡΕΛΑΣ
ΠΕΡΕΚΛΕΣ
ΠΟΜΗΣ
ΠΡΟΕΣΤΟΣ
ΣΠΥΡΟΥΛΙΗΣ
ΤΖΑΒΕΛΑΣ
ΤΟΝΤΟΡΟΣ
ΦΡΑΓΚΟΣ

Παρατηρήσεις:
  Ο Μπενούτσος ήτανε Γιωργίταης
  Μιομός είναι ακόμη ο Καπελέτος και ο Καρύδης
  Τόντορος είναι ο Γρίγκης, ο Καραβάνας και ο Μέστενες
  Κουσκούρης είναι ακόμα ο Μπαλαρής και ο Σουρμπάς
  Μαργιόλης είναι ο Γουδάς, ο Ζαβός, ο Ζαχαρίας, ο Κολόκας, ο Ρακής και ο Χόσπας 
  Σπυρουλιής είναι ο Τζαβέλας, Ο Τζούρος, ο Τερεντής, ο Κολόμπος, ο Ματσούκας και ο Γιωργίτσης. 
  Υπάρχει μια περίπτωση Προεστού που ήτανε Καμπανέλης. 
  Ο Μέστενες άλλαξε το επώνυμό του σε Βοζίκης. 

ΝΙΝΟΣ
ΒΕΔΕΡΗΣ
ΔΗΜΟΥΛΑΣ 
ΚΑΚΑΡΕΛΗΣ
ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ *
ΚΟΥΤΣΑΝΤΩΝΗΣ *
ΛΟΥΚΑΣ
ΜΠΟΧΑΛΗΣ
ΜΠΑΛΑΜΠΑΝΗΣ
ΣΠΥΡΕΤΟΣ

Παρατηρήσεις: 
  Ο Γιωργούτσος και ο Μπουρλότος είναι Κουτσαντωναίοι 
  Ο Μουσαρίγκος είναι Μπόχαλης 
  Ο Καρβούνης και ο Πάρεδρος είναι Σπυρέτος 
  Ο Τσόντας είναι Δημουλάς.

    * Για να ξεχωρίζουμε ποιος είναι Κουτσαντώνης και ποιος Κατσαντώνης, πρέπει να ξέρουμε ότι Κατσαντώνης είναι μόνο ο Βέδερης, ο Λούκας και ο Μιτσίας. Όλοι οι άλλοι είναι Κουτσαντωναίοι.

ΠΑΓΙΑΤΗΣ

ΑΪΛΗΣ (ΤΣΑΓΚΑΡΗΣ)
ΓΙΑΝΝΟΥΤΣΟΣ
ΚΟΥΝΟΥΒΕΛΟΣ
ΜΠΕΡΕΤΗΣ
ΜΠΟΡΟΣ
ΜΠΟΥΚΑΣ
ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ
ΠΟΛΟΣ
ΤΖΑΓΔΑΡΗΣ
ΤΖΟΥΓΑΝΟΣ

Παρατηρήσεις:
  Τζαγδάρης είναι ακόμα ο Κλίτσας, ο Σαΐτας, ο Τσαλίδης και ο Τσέλβας.  

ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

ΓΑΛΑΝΗΣ
ΚΑΒΑΔΑΤΑΣ
ΝΤΟΥΜΑΡΑΠΗΣ
Παρατηρήσεις:
  Το επώνυμο Παπαδόπουλος τείνει προς εξαφάνιση στο χωριό, καθώς υπάρχουν μόνο τα εγγόνια του Γαλάνη που έρχονται στο χωριό.
ΡΕΠΟΥΛΙΟΣ

ΑΝΤΡΙΟΛΟΣ
ΚΑΤΣΙΜΠΑΛΗΣ
ΠΕΛΑΓΟΝΟΣ
ΠΟΡΝΙΚΟΣ
ΣΑΓΓΕΛΕΑΣ
ΤΖΙΤΖΗΡΑΣ
ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ

Παρατηρήσεις:  
  Ο Δήμος ο Σαγγελέας και ο Γιώργος ο Κατσίμπαλης, άλλαξαν το επώνυμό του σε Ρεπούλιας 
  Ο Μπρόκολας είναι Τρικούπης.

ΧΑΛΙΚΙΑΣ

ΜΑΤΑΠΑΤΗΣ
ΜΠΙΓΚΟΝΗΣ
ΜΠΟΤΣΟΛΟΣ
ΝΤΑΝΤΟΣ

Παρατηρήσεις:   
  Ο Λάτας είναι Ντάντος  
  Ο Κόντης είναι Ματαπάτης 
  Ο  Χριστιανός ήτενε Ματαπάτης.
     Ο Τα παιδιά του Γιάννη Χαλικιά (Ντάντου) που είχε την Ταραντέλλα στο Νέο Φάληρο, άλλαξαν λόγω λάθους, το επώνυμό τους σε Χαλκιάς.

«Λιαπαδίτικα επώνυμα που αναφέρονται σε πράξεις του νοτάριου Δουκάδων Κέρκυρας Αρσένιου Αλεξάκη (1513-1516) - Δ.Π. Καραμπούλα, Λ. Παπαρρήγα-Αρτεμιάδη» 
Αγάθος 1514

Μάζης 1514
Νίνος 1514
Ριμπούλιος, Ρεμπούλιος 1513
Παπαδόπουλος 1514
Μαζαράκης 1514
Σταυράτος 1513
Μαυρουδής 1513
Καβάσιλας 1514
Γουλάκης 1514
Νεράντζης 1514
Πρωτογερόπουλος 1514
Κονταράτος 1514
Μπέλεσης 1514
Πρίμπας 1514
Μιχαήλ 1514,{αναφέρονται παπάς Γεώργιος Μιχαήλ και ένας Αντώνης, δεν αναφέρεται η καταγωγή τους, μάλλον από Λιαπάδες. Αναφέρεται ως επώνυμο του χωριού πάντως στον Κόλλα σύμφωνα με τις συμβολαιογραφικές πράξεις του Τυροφά (1533-1569).

Σημ: Οι πληροφορίες που υπάρχουνε στο χωριό, λένε ότι ο Δημήτρης του Νικόλα του Μιτζιβήνη, παρέλαβε ένα τετράδιο από τον πατέρα του, που έχει κάποιο αρχειακό υλικό για τους Λιαπάδες. Από όσα είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, ο πατέρας του είχε ξεκινήσει να γράφει για το γενεαλογικό δέντρο όλων των λιαπαδίτικων οικογενειών. Ζητήσαμε από το Δημήτρη να μας δείξει αυτό το τετράδιο, όμως μας πληροφόρησε, ότι δεν το έχει στην κατοχή του. Εχάθηκε μας είπε… Τα ίδια περίπου μας είπε και ο Δημήτρης Μάζης –δικηγόρος- ο οποίος γνωρίζει για το τετράδιο, δεν ξέρει όμως που βρίσκεται.


Για να παίξετε το Corfu Quiz πατήστε ΕΔΩ

© Δημήτρης Ρεπούλιος, Ιστορικός Ερευνητής, Λιαπάδες, Κέρκυρα, Ελλάδα.

Τρίτη, 22 Νοεμβρίου 2011

Τοποθεσίες του χωριού

 

video

Video Liapades Corfu: “στη Σουργιανάτα”
Τραγούδι: Κώστας Ντελής - Γιώργος Τσαγκάρης
Μοντάζ: Μιρέλλα Ρεπούλιου
Φωτογραφίες: Θέμης Γουργούρας

Τσι τοποθεσίες του χωριού, έτσι τσι βρήκαμε, έτσι θα τσι αφήκουμε. Όμως, αν παρακολουθήσουμε προσεκτικά τσι έννοιες που οι παλαιότεροι ηθέλανε να δώκουνε τσι τοποθεσίες, βλέπουμε πως εδίνανε σε κάθε τόπο τη σωστότερη για την εποχή τους ονομασία, η οποία όμως οφειλότανε και σε κάποια λογική. Για παράδειγμα:
- Αγραπηδήλας, σημαίνει ότι εκεί μπορεί να ήτανε αγραπιδιές
- Βάρδια, σημαίνει ότι εκεί ο τόπος είναι σαν παρατηρητήριο
- Καμάρα, σημαίνει ότι εκεί είναι μία γούβα
- Καμίνια, σημαίνει ότι στην περιοχή μπορεί να ήτανε ασβεστοκάμινα
- Κουρκουλή, σημαίνει ότι είναι κορυφή και ότι εκεί εμένανε οι Κουρκουλαίοι
- Λάκκοι, σημαίνει ότι εκεί είναι λακκούβα
- Μηλιές, σημαίνει ότι εκεί υπήρχαν πολλές μηλιές
- Μπαλιόμυλος, σημαίνει ότι εκεί μπορεί να ήτανε ένας παλιός μύλος.
Παρόμοια λογική τσου οδήγησε και τσι άλλες ονοματοθεσίες. Παραθέτουμε τσι γειτονιές που υπάρχουνε μέσα στο χωριό, αλλά και τσι τοποθεσίες στα όξω, όπως τσι λέμε σήμερα. 
Στο τέλος της παράθεσης αναφέρονται τοποθεσίες που αναφέρονται σε συμβολαιογραφικές πράξεις του νοτάριου  Δουκάδων Κέρκυρας, παπά Αρσένιου Αλεξάκη (1513-1516).

Άγια Βαρβάρα, Άγια Θέκλη, Αγιάγκαθο, Άγιος Κωνσταντίνος, Αγραπηδήλας, Άι Βασίλης, Άι Νικόλας, Αλέκου, Αλυπότρυπες, Αλυπουνιοί, Αλώνια, Ανίκητος, Άνω Πηγή, Άνω Σκάλα, Απανωλίβαδο, Αριάς, Αρνάτικα, Ασφάκα, Ατζελάτικα, Αφεντικό.

Βαρβαράτικα, Βάρδια, Βατερό, Βατιλερά, Βίντι, Βόθινας, Βουνάκια, Βουνί, Βουνοχώρια, Βρύση.

Γαϊδουράς, Γαρδαλιώτικα, Γιάλι, Γιαμπανάτικο, Γιόφυρα, Γκογκάτικα, Γλυκό, Γράβα, Γρεβάτικα, Γρότα, Γωνιά.

Δαφνερά, Δεντρούλια, Διάσελο, Δίκολου, Διπλά, Δούλειες.

Ελιά, Έξω Πλάντζα.

Ζαργάνα, Ζέρβα.

Καίσαρης, Κακαβάς, Κακαρελάτικα, Καλέ, Καλογριά, Καμίνια, Καμπανελάτικά, Κάμπος, Καρακοβούνι, Καρακοφωλιά, Καρατζίας, Καρβουνόλαγκας, Καρυά, Κάτεργο, Κατσαμάς, Κατσιδιάρης, Κατωλίβαδο, Κεντάρχενα, Κεντρώματα, Κηπούλι, Κισέρας, Κληματιά, Κοκκινός, Κολιάς, Κολόβρι, Κοπάκι, Κόρακας, Κορμός, Κουκουτσάκι, Κουραμήλας, Κουραμήλια, Κουρκουλή, Κουτρούλη, Κουτσουπιά, Κούφαλος, Κοφύρενα, Κραμπί, Κριθαμιά. 

Λαγκάδα, Λάκκοι, Λάμα, Λάντου, Λευκάργα, Λιας, Λιμνί, Λινιόδωρος, Λούστρες.
 
Μαγουλάς, Μαδαριό, Μακραδίτικα, Μαλαθρονιά, Μαντριά, Μαυρόγουλοι, Μελισσουνιές, Μέσα Πλάντζα, Μεσόνοι, Μηλιές, Μηχανή, Μιτζιβινάτικα, Μολοχιτάτικα, Μοσκιόνας, Μουρσιά, Μπαλαμπανάτικα, Μπαλιαρής, Μπαλιόμυλος, Μπουριτσάτικα.

Νερούλια, Νιό, Νιόφτου, Ντοράτικα, Ντούμα.
 
Ξυλοΐστρενα.

Οδήτρια.

Πάλιουρας, Παλιουρίλας, Παντροκάτορας, Παπαθανάτικα, Πεπάτικα, Παρασπόρια, Περικέρενα, Περνερό, Πηγαδάκια, Πηλός, Πιλοτή, Πλαές, Πλάκες, Πολύκινο, Πορτάρι, Πορτιά, Ποταμιά.

Ριζερή, Ρόβολα, Ροβινιά, Ρόγκια, Ρόδα (τα), Ροπίλας, Ρουμανάτικα, Ρωμαία.

Σαϊτέλι, Σκαλί, Σκαλιά, Σκάμποι, Σκιάδενα, Σκινερά, Σκοπιανή, Σκορδίλη, Σκυλοπήγαδο, Σουκιά, Σοκάτικα, Σουκίδια, Σουρέτου, Σουριανάτα, Στελάρι, Στέρνες, Στεφανάτικο, Στρινίλας, Συνεταιρισμός, Σχισμάδα (σπηλιά). 

Τζουγανάτικα, Τέρτση, Τηγάνι, Τριβιά, Τρικλήσι, Τρόχαλος, Τσεπά.

Φασουλαμιά, Φιλομήλα, Φου, Φουρνιά, Φριάς, Φυτειές.

Χελιδρονιές, Χορευταριό, Χωμοί.


• Λιαπαδίτικες τοποθεσίες, που αναφέρονται σε συμβολαιογραφικές πράξεις του νοτάριου Δουκάδων Κέρκυρας, παπά Αρσένιου Αλεξάκη (1513-1516).


“χωράφι εις το Λειβάδι 1513
αμπέλια εις τους Κάμπους 1513
ελιές εις τα Κεντρώματα 1513
Εις το Χορευτάριον 1514
αμπέλια εις τον Τρόχαλον 1514
χωράφιν λεγάμενον εις τα Στρέμματα 1514”

Δείτε στην παρακάτω εικόνα το Απανωλίβαδο. Ο ήλιος προσπαθεί και τελικά διαλύει τη καμπούλα...

Η καμπούλα φεύγει από το Απανωλίβαδο

Για να παίξετε το Corfu Quiz πατήστε ΕΔΩ

© Δημήτρης Ρεπούλιος, Ιστορικός Ερευνητής, Λιαπάδες, Κέρκυρα, Ελλάδα.